Fatura, KDV ve Türkiye'de Muhasebeleştirme

Claude aboneliği yurt dışından alınan dijital bir hizmettir. Türkiye’de muhasebeleştirilmesi, KDV uygulanması ve gider olarak gösterilmesi için net bir prosedür var; bunu doğru bilmek de finans direktörünün ilk sorusudur.

Bu sayfa Claude aboneliğinin Türkiye’deki vergi-muhasebe yansımasını anlatır. Önemli not: Bu sayfa genel rehberlik amaçlıdır; nihai uygulamayı mali müşaviriniz ile birlikte netleştirin. Vergi mevzuatı değişebilir.

Temel Bilgi: Anthropic Türkiye’de Vergi Mükellefi mi?

Bildiğimiz kadarıyla hayır. Anthropic ABD merkezli bir şirkettir; Türkiye’de bilinen bir şirketi, işyeri veya daimi temsilcisi yoktur. Hizmet yurt dışından satın alınır. Bu, Türk firmasının yurt dışı kaynaklı dijital hizmet alımı olarak işlem yapmasını gerektirir. Anthropic’in Türkiye’de ayrıca KDV kaydı olup olmadığını resmi bir kaynaktan doğrulayamadık (bkz. KDV bölümündeki not).

İki temel uygulama:

  1. KDV: 2 No’lu Beyanname (Sorumlu Sıfatıyla KDV)
  2. Stopaj: ödemenin niteliğine bağlı; hazır abonelikte genellikle kesinti yapılmaz, ama kesin hüküm yok (aşağıya bakın)

KDV: Sorumlu Sıfatıyla Beyan

Türk firma yurt dışından dijital hizmet aldığında, KDV’yi kendi hesabına alıp kendi öder. Buna 2 No’lu KDV Beyannamesi (Sorumlu Sıfatıyla KDV) denir. Dayanak KDV Kanunu m.6 (hizmetten Türkiye’de faydalanılması) ve m.9 (alıcının sorumlu tutulması): Türkiye’de işyeri veya temsilcisi olmayan yabancıdan alınan hizmette KDV’yi alıcı beyan eder.

Pratik akış:

  1. Anthropic’e ödeme yaparsınız (kredi kartı veya banka transferi)
  2. Anthropic size bir invoice (fatura) gönderir, ABD formatındadır. KDV’siz mi, KDV’li mi geldiğine her seferinde bakın (aşağıdaki nota bakın)
  3. Türk firma bu tutar üzerinden %20 KDV hesaplar ve 2 No’lu Beyanname ile beyan eder
  4. Aynı KDV, eğer firma KDV mükellefiyse, 1 No’lu Beyannamede indirim olarak gösterilebilir → net KDV yükü genelde sıfır

Sonuç: Çoğu KDV mükellefi firma için net KDV yükü yoktur, sorumlu sıfatıyla ödediği KDV’yi indirim olarak alır. Ama beyan zorunluluğu var, atlamayın.

Önemli not (doğrulanamayan nokta): Web üzerinden ödemede Türkiye faturalama adresiyle %20 KDV’nin ödemeye eklendiği bildiriliyor (ikincil kaynaklara göre aylık Pro için karttan 24 dolar çekilir). Anthropic’in Türkiye’ye özel resmi bir KDV sayfasını bulamadık; Pro plan sayfası yalnızca “bölgeye göre vergi fiyata dahildir ya da ödemede eklenir” diyor. Invoice’ınızda KDV zaten görünüyorsa, 2 No’lu beyanın ve çifte KDV’nin nasıl ele alınacağını mali müşavirinizle invoice’a bakarak netleştirin. Yukarıdaki akış, KDV’nin invoice’a eklenmediği durumu varsayar. Türkiye’de yurt dışı dijital hizmet satıcılarının KDV kaydı kuralı esas olarak KDV mükellefi olmayan tüketicilere satışı kapsar; şirket olarak vergi numaranızı girdiğinizde Anthropic’in nasıl davrandığını resmi kaynakla teyit edemedik.

Stopaj (Tevkifat)

Stopaj, yurt dışına ödeme yaparken sizin kesip vergi dairesine yatırdığınız vergidir. Kesinti gerekiyorsa, ödemenin bir kısmı Anthropic’e değil Türkiye’deki vergi dairesine gider. Gerekip gerekmediği ödemenin niteliğine bağlıdır. Kısa cevap: hazır bir yazılımı ya da bulut hizmetini kullanmak için ödediğiniz abonelikte genellikle kesinti yapılmaz; ama bu konuda Claude’a özel bir resmi görüş bulamadık ve uygulamada farklı yorumlar var.

Dayanak: Kurumlar Vergisi Kanunu m.30 (Türkiye’de işyeri olmayan yabancı kurumlara yapılan bazı ödemelerde vergi kesintisi) ve oranlar için 12.01.2009 tarihli, 2009/14593 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (Resmi Gazete 03.02.2009, sayı 27130). Karar sonradan değişti; gayrimaddi hak bedeli oranı 2023 tarihli özelgelerde hâlâ %20 olarak uygulanıyor.

Ödemenin niteliğiStopaj
Hazır yazılımı veya standart bulut hizmetini olduğu gibi kullanmak (çoğaltma, değiştirme, dağıtma hakkı yok)Kesinti yok. Yabancı firmanın kazancı “ticari kazanç” sayılır; Türkiye’de işyeri veya daimi temsilcisi yoksa vergi kesilmez
Yazılımın telif ve lisans haklarını (çoğaltma, değiştirme, dağıtma), marka veya know-how gibi gayrimaddi hakları almak%20; ABD ile yapılan anlaşma uygulanırsa en çok %10
Size özel yazılım yaptırmak (serbest meslek niteliği)%20

Claude için ne anlama geliyor? Claude.ai, Team, Enterprise veya API aboneliği hazır bir hizmetin kullanımıdır; yazılımı çoğaltma, değiştirme, dağıtma hakkı satın almıyorsunuz. Bu yüzden birçok mali müşavir bunu ticari kazanç sayıp stopaj yapmıyor. Dayanak olarak Gelir İdaresi özelgeleri gösteriliyor, örneğin 28.02.2023 tarihli ve 62030549-125[30-2020/174]-258330 sayılı özelge (hazır yazılımda kesinti yok, telif/lisans devrinde %20).

Neden kesin değil?

  • Claude veya Anthropic için yazılmış bir özelge bulamadık.
  • Özelgeler bulut hizmetlerinde aynı sonuca varmıyor. İkincil kaynaklara göre İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı’nın 23.03.2023 tarihli bir özelgesi, yurt dışından alınan bulut depolama hizmetini gayrimaddi hak bedeli sayıp %20 stopajı (anlaşmalı ülkede en çok %10) uygun görmüştür.
  • Kesmeniz gerekirken kesmezseniz, vergi sorumlu sıfatıyla sizden istenebilir. Bu yüzden yaklaşımı ödeme başlamadan önce mali müşavirinizle belirleyin ve gerekçesini yazılı tutun.

ABD anlaşması (çifte vergilendirmeyi önleme): Türkiye-ABD anlaşması 1998’den beri yürürlüktedir. Madde 12’ye göre gayrimaddi hak bedellerinde kaynak ülke (Türkiye) en çok %10 vergi alabilir. %5 oranı yalnızca sınai, ticari veya bilimsel teçhizatın kullanım bedeli içindir; yazılım aboneliği bu gruba genellikle girmez. İndirimli orandan yararlanmak için Anthropic’in ABD mukimi olduğunu gösteren mukimlik belgesine (ABD’de genellikle IRS’in verdiği belge) ve Türkçe tercümesine ödemeden önce sahip olmanız gerekir; belge yoksa iç hukuktaki %20 uygulanır. Anthropic’in bu belgeyi müşterilere verdiğini doğrulayamadık.

Not: Stopaj ve KDV iki ayrı konudur. Stopaj yapılsa da yapılmasa da KDV için 2 No’lu beyan ayrıca değerlendirilir. Bu bölüm genel bilgidir; kendi durumunuz için mali müşavirinizle doğrulayın.

Anthropic Faturası (Invoice) Nasıl Görünür?

Anthropic her ödeme sonrası e-posta ile invoice gönderir. PDF formatında. İçeriği:

  • Anthropic PBC, ABD adresi
  • Müşteri bilgileri (kullanıcı tarafından girilmişse şirket adı, vergi numarası, VAT/Tax ID)
  • Hizmet kalemi ve dönem
  • Tutar (USD; KDV’li mi KDV’siz mi geldiğine bakın)
  • Ödeme tarihi ve yöntemi

Şirket bilgisini doğru girin. Girdiğiniz şirket adı, adres ve vergi numarası invoice’a yansır ve muhasebenin işini kolaylaştırır. Nereye gireceğinizi aşağıdaki “Fatura İsteme” bölümü anlatır.

Gider Olarak Muhasebeleştirme

Claude aboneliği şirketin operasyonel gideri olarak kayda alınır. Genel kabul gören uygulamalar:

  • Hesap kategorisi: “Yazılım giderleri”, “Bilgi teknolojisi giderleri” veya “Dijital hizmet giderleri”
  • Belgelendirme: Anthropic invoice’ı + ödeme makbuzu (kredi kartı ekstresi veya transfer dekontu)
  • TL’ye çeviri: Ödeme tarihindeki TCMB döviz kuru üzerinden TL karşılığı kayda alınır. Kartınızdan fiilen çekilen TL tutar bankanın kendi kuruyla belirlenir; hangisinin esas alınacağını mali müşavirinizle netleştirin

Fatura İsteme: Anthropic Hesap Ayarları

Anthropic hesabınıza giriş yapın → Settings → Billing:

  1. Company name → şirket ünvanınız
  2. Tax ID / VAT → Türkiye Vergi Numaranız
  3. Billing address → tam adres (il, ilçe, posta kodu, ülke)
  4. Billing email → muhasebe e-postası

Bu bilgiler bir kez girildikten sonra her ay otomatik olarak doğru bilgilerle invoice gelir. Geçmiş invoice’ları da Settings → Billing → Invoice History’den indirebilirsiniz.

Bireysel Kullanım: Şahıs İse?

Eğer Claude aboneliği bir gerçek kişi (şahıs) olarak alındıysa ve şirketle ilişkilendirilmiyorsa:

  • Şahıs kredi kartından ödenir
  • KDV ve stopaj sorumluluğu değişir: gelir vergisi mükellefi serbest meslek erbabı için farklı kurallar geçerlidir
  • Şirkete sonradan masraf olarak yansıtılması istenirse invoice ve dekont eksiksiz saklanmalı; bu kaydın şirket giderine nasıl işleneceğini mali müşavirinizle netleştirin

Bireysel kullanıcıların çoğu Claude aboneliğini kendi adlarına alıyor. Sonradan şirketleştirmek için aşağıdaki Billing bilgilerini güncelleyin; geçmiş dönem faturalarının nasıl işleneceğini mali müşavirinize sorun.

Plan Maliyeti: Bütçe Tahmini

Planlar sayfası fiyat detayını verir. Tipik kurumsal senaryolarda yıllık bütçe:

PlanAylık (USD)Yıllık (USD)
Pro × 1 kişi$20$240
Max 5x × 1 kişi$100$1.200
Pro × 6 kişi$120$1.440
Max 5x × 6 kişi (12 ay boyunca Max 5x’ta kalırsa)$600$7.200
Karma (1. ay Max 5x, sonra Pro) × 6 kişi~$27/kişi/ay ortalama~$1.920
Team Standard × 5 koltuk$125 (yıllık ödemede $100)$1.500 (yıllık ödemede $1.200)
Enterprise (koltuk başı $20/ay + kullanım API fiyatıyla)Sabit değil, kullanıma göre değişirSabit değil

Tablodaki rakamlar vergi hariçtir. İki kalemi bütçede ayrıca düşünün: Pro, Max ve Team’de kota bitince açabileceğiniz kullanım kredisi (kullandıkça öde) ve Enterprise’ın kullanıma bağlı faturası. İkisi de önceden kesin tahmin edilemeyen değişken kalemdir; Team ve Enterprise’ta yönetici panelinden harcama tavanı koyabilirsiniz. Ayrıntı: Kullanım Limitleri.

Pratik öneri: Claude’a yeni başlayanlar ilk ay Max 5x ($100/ay) ile başlamayı tercih ediyor. Pro plan ($20/ay) limitine yeni kullanıcı hızlı çarpar ve “çalışmıyor” hissi yaratır. İkinci aydan itibaren gerçek kullanıma göre Pro’ya inilebilir. Detay Planlar.

Mali Müşavirinizle Konuşacaklarınız

Aboneliği başlatmadan önce mali müşavirinize sormanız gereken sorular:

  1. “Yurt dışı dijital hizmet alımı için 2 No’lu KDV Beyannamesi prosedürünü kurumumuzda nasıl uyguluyoruz?”
  2. “Claude aboneliği için stopaj yapıyor muyuz? Yapıyorsak oran ve mukimlik belgesi gerekir mi, yapmıyorsak gerekçemizi nasıl belgeliyoruz?”
  3. “Bu kalem hangi hesap koduna gidecek?”
  4. “USD ödemenin TL’ye çeviri kuralı (TCMB alış mı, satış mı, ödeme tarihinde mi)?”
  5. “Yıl sonu beyan ve revizede özel bir not düşmemiz gereken bir şey var mı?”

Finans departmanı sayfası finans birimi açısından geniş resmi verir.

Şirket Politikası Tavsiyesi

Claude aboneliği başlattıysanız, ödeme ve muhasebe akışını Şirket İçi Politika belgenizin bir parçası yapın:

  • Hangi çalışana hangi plan veriliyor?
  • Faturalar nereden alınır, kime iletilir?
  • Aylık ödeme onayı kimde?
  • Plan değişikliği (Max 5x’tan Pro’ya geçiş gibi) hangi prosedürle yapılır?

Bunlar küçük şeyler ama yıl sonunda denetimde sorun çıkartmamak için önemli.

Satın alma ve muhasebe tarafı düzene girdikten sonra bütçenin karşılığını almak, çalışanların aboneliği gerçekten kullanmasına bağlıdır. Koltukları dağıtıp bırakmak yerine kurumsal yapay zeka eğitimi ile kullanımı baştan yönlendirmek, ilk aylardaki boşa giden lisansı azaltır.

Yaygın İtiraz: “Yurt Dışına Para Çıkarmak Gibi mi?”

Hayır. Claude aboneliği resmi bir hizmet alımıdır, Anthropic invoice’ı ile belgelenir, KDV beyanı yapılır, gider olarak muhasebeleştirilir. Vergi açısından şüpheli bir akış değil.

Sadece kayıt disiplinini doğru tutmak gerekir. Yaygın İtirazlar sayfasında bu ve benzeri finans-muhasebe itirazlarına daha geniş cevaplar var.

İlgili Sayfalar

Son güncelleme:

Görüşme Talep Et